dinsdag 22 november 2011

Het circus Raoul Heertje komt naar Oss


Op zondagmiddag 18 december 2011 vertelt stand-upcomedian Raoul Heertje over zijn boek Mark Rutte is lesbisch en wat dat te maken heeft met de vraag Who's in control?

Een ingelaste voorstelling
Begin oktober liet emotie-econome Henriëtte Prast weten dat ze haar toezegging om zich op zondag 18 december uit te spreken over Who's in control? wegens omstandigheden niet kon waarmaken. Toevallig was op dat moment nét het boek Mark Rutte is lesbisch van Raoul Heertje verschenen. Een hilarisch boek over een serieus onderwerp. Een thema dat op verschillende manieren en 'levels' aansluit bij de vraag Who's in control?

Informeren of hij naar Oss zou willen komen
Al gauw bleek dat Raoul Heertje een drukbezet man is en vooral dat hij uit alle aanbiedingen die hij kreeg om over zijn nieuwste boek te komen 'praten' een keuze zou maken. Hij wilde dat organisatoren een doorslaggevend argument formuleerden waarom hij (bijvoorbeeld) naar Oss zou willen afreizen.

Die handschoen pakten we op. Schreven een korte brief en plaatsten een lang verhaal over zijn boek op dit weblog. We hoopten ook op enig krediet. In november 2007 sprak zijn vader Arnold in de (4e) reeks Onmetelijke kwaliteit.

En wachtten af. Raoul moest eerst nog naar het buitenland. Opnames maken voor de nieuwe reeks Wintergasten van de VPRO. Het programma waarin rond de jaarwisseling drie interessante personen door hem worden geïnterviewd.

Op vrijdagmiddag de 11e van de 11e 2011 kregen we het positieve bericht dat hij op zondag 18 december naar Oss komt.

Invulling van de middag - het Circus Raoul Heertje (in actie)
Raoul Heertje zal deze middag met de zaal in debat gaan over zijn boek Mark Rutte is lesbisch en de link leggen naar de vraag Who's in control?

Zijn boek is een lange - vaak hilarische - aanklacht tegen de huidige samenleving waarin velen pogen de werkelijkheid naar hun hand te zetten. Manipuleren. Propaganda. Reclame. Name dropping. Hij bezigt regelmatig de term 'circus' om aan te duiden dat velen (allen?) in de mediabranche doorlopend acts aan het opvoeren zijn. Acts die - dat weer wel - door velen ondanks alles gevreten worden. Scoren!

Eén citaat uit zijn boek
Het Circus vertroebelt ons contact met de buitenwereld. () Mensen weten voor zichzelf altijd goede verklaringen te vinden voor hun Circusgedrag. Ik vind het te makkelijk om ze op afstand te veroordelen. Tenminste, in theorie vind ik dat te makkelijk; in praktijk verdien ik me suf met het belachelijk maken van andermans beweegredenen. Het rare is dat de beslissingen van ieder individu best te begrijpen zijn: de combinatie van al die beslissingen vormt een Circusversie, waarin niets is wat het lijkt dat het is. (pagina 182)

Recensietekst
In een circus heeft iedereen een duidelijke taak: clowns worden geacht grappig te doen, dompteurs doen iets vaags met leeuwen en tijgers en het publiek moet klappen, lachen en 'Ooohhh!' roepen. Dat zijn circuswetten en die gelden daarbuiten ook: systeem Circus, aldus comedian en schrijver Raoul Heertje (1963) in de inleiding. In het dagelijkse leven voert iedereen toneelstukjes op, gelden er in de media ongeschreven regels en worden trucs gebruikt. De auteur onderzoekt hoe de circuswetten gelden in onder meer de voetbalwereld, bij BN'ers en bij de televisie. Ook geeft hij een 'inkijkje' in de manier van doen bij opiniepeilingen. Heertje, die onder meer sprak met Johan Derksen en Kluun, ontrafelt op vlot geschreven wijze, met verbazing, humorisme en relativisme hoe het er eigenlijk werkelijk aan toegaat. (tekst voor de Openbare Bibliotheeksector)

Columnist Raoul Heertje - Zelfbevlekking
NRC Next bevat wekelijks een bijdrage van Raoul Heertje. Op dinsdag 8 november begint zijn column De firma Zelfbevlekking als volgt:

Beste manager,
Uw vraag hoe u wat meer media-aandacht kunt genereren voor uw bedrijf zonder 'stompzinnige reclames' te moeten maken, beantwoord ik graag via de krant. Dan hebben we er allemaal wat aan. De media hebben dagelijks vulling nodig, maar kunnen niet ongegeneerd uw producten aanprijzen. Het is dus de bedoeling hun een excuus te geven van uw vulling gebruik te maken zonder dat ze van commerciële collaboratie kunnen worden beticht.

Op dinsdag 22 november gaat hij in zijn column Gooi deze krant weg voort op zijn 'strijd' om mensen attent te maken op de 'gevaren' van de media. Om ze althans inzicht te bieden in de manier waarop media werken.  Uit deze column een citaat:

Je hebt dus niet zoveel keuze als mediaconsument (bijvoorbeeld om te ontkomen aan de stortvloed aan 'informatie' over de affaire Cruijf-Van Gaal-Davids-Ten Have-supporters-Johan Derksen-en talloos anderen - een compleet circus). Je kunt zoveel mogelijk media volgen. Zodat je kunt fantaseren over wat je allemaal niet verteld wordt. Je kunt ook zoveel mogelijk de media vermijden. Dan weet je ook niet wat je niet weet, maar hou je wat meer tijd over. Als ik jou was, zou ik deze krant weggooien.

Hertalen
Een tweede citaat uit dezelfde krant (NRC Next) van dinsdag 22 november 2011. Uit de column Hertalen van (hoofdredacteur) Rob Wijnberg. Zoals het hoort leest deze column vlot weg, is grappig (althans voor sommigen) en gaat het wederom ook hier over de vraag Who's in control? en hoe media functioneren.

Rob Wijnberg publiceert een ruwe schets van een zogenaamd persbericht dat de commissie die het CDA weer op de kaart moet zetten heeft gemaakt om te vertellen dat het dankzij de inspanningen van deze commissie weer de goede kant opgaat met het CDA.

De crux is dat in dit stuk veel woorden doorgehaald zijn (weggelaten). Of anders gezegd: in veel formele stukken wordt niet gezegd wat er écht aan de hand is, maar 'met meel in de mond' gecommuniceerd. Meestal valt het niet op, maar wat Wijnberg aansnijdt komt massaal voor en zal ongetwijfeld door Raoul Heertje (ietwat jaloers, want wat kan die Rob toch goed schrijven) beaamd worden. Twee regels uit deze column:

Het CDA hecht daarbij zeer aan het Haagse pluche meeregeren: alleen dan kun je immers laten zien hoe machtsbelust betrouwbaar je bent. Tegelijkertijd koestert de partij als geen ander haar ijzeren fractiediscipline dissidenten: het CDA is al jaren een baken van onderdrukte verdeeldheid gezonde partijdemocratie. De fractie schuwt het verloochenen van principes sluiten van compromissen dan ook niet - daar is de uitlevering aan de gedoogconstructie met de PVV een mooi voorbeeld van.

Klik hier voor een filmverslag van de uitreiking van het eerste exemplaar van zijn boek 

Klik hier voor een optreden van Raoul Heertje bij Pauw & Witteman

Een andere stem
De 'boodschap' van Raoul Heertje wordt door anderen op een andere manier vertolkt. Eind oktober hield schrijver P.F. Thomése de zogenaamde Albert Verwey-lezing in de Universiteit van leiden. In de NRC van zaterdag 28 oktober werd een deel van die toespraak gepubliceerd. Een toespraak waarin hij grote vraagtekens zet bij de (marketing)richting die de boekenbranche is ingeslagen. Uit die samenvatting het volgende citaat:

Nooit eerder in de geschiedenis werd er zo druk aan overdracht gedaan. Het gekke is, dat je als vanzelf reclametermen blijkt te gebruiken. We leven in een global village, in een 24-uurs-maatschappij. Het is een wereld die je zelf nooit zou verzinnen. Het is dan ook niet je eigen droom, maar die van de marketingafdeling die ons graag ziet als voorbeeldige consumenten die op ieder moment van de dag bereid zijn tot een transactie. 

() De leidende taal is reclametaal geworden. Bevestiging is zelfbevestiging. Belangstelling is spiegeling. We zijn uit elkaar gevallen en zoeken op de markt naar stukjes van onszelf. Stukjes bij beetjes schaffen we onszelf aan. Dat zeepje, dat is typisch mijn zeep. Het zegt iets over wie ik ben. Die auto, ja, daar ben ik de man voor. Dat boek, ik weet niet hoe die schrijver dat gedaan heeft, maar het is precies mijn leven. We vallen steeds meer uit elkaar en de reclame maakt van ons telkens weer een passend geheel.

Het is een grote circusact - interview NRC Next (16-9-2011)

Klik hier voor website Raoul Heertje


Informatie over de 'lezing'

Zondag 18 december 2011
Cultuurpodium Groene Engel, Kruisstraat 15  5341 HA te Oss
Tijdstip: 14.00-16.00 uur
Kaartjes kosten €7,-- / bibliotheekleden €5,--


vrijdag 18 november 2011

Let these facts be known en een Openbare Bibliotheek

Een tip van Henk Hofland
Ergens eind september, begin oktober stipte Henk Hofland in zijn CS-column in de NRC een website aan. Terloops. Maar als zo'n man iets naar voren haalt, dan is het zinvol om te gaan kijken. Hij had gelijk. Sterker, hij verwees naar een Amerikaanse website die naarmate de crises (meervoud) aanhoudt meer gewicht zal krijgen.

Op Truthout spreken onafhankelijke journalisten zich in (vaak lange) artikelen uit over de Occupy Wall Street-'beweging' en andere zaken die spelen in economie, cultuur en politiek. Ze zijn niet verbonden aan een groot (commercieel) mediabedrijf en dienen ook geen beweging of organisatie. De laatste dagen 'opent' hun website met de kop Autumn of hope. Uiteraard een verwijzing naar de Arabische lente van eind januari 2011.

Truthout
Dagelijks worden vijf tot tien nieuwe artikelen gepubliceerd. Vaak vergezeld van een filmpje. Dat, gelukkig voor ons Nederlanders, vaak volledig getranscribeerd wordt neergezet. Waarschijnlijk zal achteraf geconcludeerd (moeten) worden dat Truthout positief heeft bijgedragen aan het debat-klimaat in de Verenigde Staten. Een debat dat feitelijk slechts over één vraag gaat: wie is er (nu eigenlijk) de baas in ons land?

Who's in control?
Die ene procent of toch die andere negenennegentig. Zo geformuleerd is het redelijk kort door de bocht. Niet genuanceerd, maar in de meeste artikelen overheerst enerzijds de woede over hun land (en dat hun land zo ver is weg- of afgezonken) maar anderzijds toch ook dat dé oplossing niet voor de hand ligt. Moeilijk zal zijn en offers vraagt (en niet alleen van die ene procent).

Tea party
De Occupy Wall Street- 'club' wordt door velen weggezet als een linkse tegenhanger van de Tea party. Daar zit wat in, maar anderzijds kan ook de stelling verdedigd worden dat beiden (Tea party en OWS) zich zorgen maken over de toestand van hun land. En dat links of rechts in feite 'oude' begrippen zijn om dit ongenoegen weg te zetten. Een etiket plakken (links of rechts) lost de problemen die beiden aansnijden niet op.

Rachel Schragis
Op zaterdag 5 november werd een interview geplaatst met de 25-jarige Rachel Schragis. How do you illustrate corruption? Een kunstenares die zogenaamde flow-charts maakt. Een Nederlands woord daarvoor is stroomdiagram, maar dat pakt niet de lading. Het is meer een soort mindmapping. Verzamel bij elkaar horende woorden en zinnen en probeer die dusdanig te ordenen waardoor er inzicht ontstaat. Dat heeft zij gedaan door deel te nemen aan het debat op Wall Street. Ze heeft goed geluisterd en geprobeerd korte én krachtige statements te verzamelen. En die zinnen vervolgens onder te brengen in ....

Een kunstwerk
Want dat is wat is ontstaan. Een echt kunstwerk. Dat wellicht later als zodanig zal worden neergezet en herinnerd. Vergelijkbaar met een andere jonge Amerikaan (Shepard Fairey) die in de aanloop van de presidentsverkiezingen van 2008 (Obama) hét affiche maakte waarin alles samenkwam: hope. Feitelijk snakten velen daar toen ook al naar: hoop, vertrouwen, een verlangen naar een andere, betere toekomst.

Let these facts be known
Deze zin staat centraal. Laat iedereen kennis nemen van deze feiten. Feiten over de stand van zaken in Amerika. Feiten waardoor de bezetters van Wall Street werden getriggerd om over te gaan tot hun bezettingsacties. Deze flow-chart kan iedereen bekijken middels zoom.it. Dat is een website waar je in kunt zoomen op een grote afbeelding. Dat is in dit geval zeker het geval. Maar het blijft lastig om alle teksten en grievances te kunnen nalezen. Je krijgt er een stijve nek van. Om maar iets te noemen.

Alle teksten van de flow-chart
Rachel Schragis heeft alle hoeken en gaten van haar rechthoekige vel papier gebruikt. En daarop in een helder handschrift de teksten met een zwarte stift geschreven. Globaal zijn er vijf plekken waar je oog in eerste instantie naar toe dwalen: boven, onder, links, rechts en in het midden. In het midden staat de meeste informatie én die wordt via internet alleen zichtbaar door in te zoomen. Aan de zijkanten staan de 'rand'-voorwaarden en in het hart de kern van de zaak. De tekst als poster uitprinten is mogelijk, maar het is wel een grote poster, nl. 65 x 65 cm. Klik hier om te kunnen inzoomen op haar werk


Organisch
Dat woord komt op als je het geheel in eerste instantie bekijkt. Zonder al te veel te lezen. Haar kunstwerk is gemaakt door een mens. Niet door een tekenprogramma. Alhoewel je tegenwoordig een handschrift kunt omzetten naar een computer die daar vervolgens drukletters van maakt. Anyway, het voelt als een mooi, strak handschrift aan. Hoeveel versies er aan haar eindproduct ten grondslag ligt is niet zichtbaar.

Complex
Dat woord komt als tweede op. De onderwerpen die door de bezetters van Wall Street en anderen op openbare plekken binnen en buiten Amerika worden bediscussieerd zijn (a) veelomvattend, (b) moeilijk en (c) (en vooral dat) ze hangen allemaal met elkaar samen. Hebben invloed op elkaar. Er is niet één oplossing, want elke keer als je aan een radertje draait dan heeft dan gewild (maar vaker ongewild) effect op de rest van de machinerie die samenleving heet.

This is a living document
Deze zin staat ergens in het midden. Het slaat op de stijl van het werk en op het feit dat haar werk een momentopname is. Dat het debat op Wall Street en elders doorgaat en er toe zal (moeten) leiden dat haar flow-chart aangepast zal moeten worden. Het is zeer de vraag of ze dat gaat doen. Haar flow-chart kun je beter zien als een gestold stukje geschiedenis. Op de website waarnaar ze verwijst staan anderen meningen. Updates at: nygca.net/resources/declaration

The declaration of the occupation of NYC
Deze zin staat prominent aan de rechterzijde. Gevolgd door een blokje met daarin de tekst: As agreed upon by the general assembly of NYC on september 21st 2011 drafted by the call to action work group.

Centraal staat LET THESE FACTS BE KNOWN
Met daaromheen zes grote wolkjes met de kern-grievances:
Too much $ in too few hands
Straight up corruption
Over consolidation of power
Consolidation of information without accountability
Ecological irresponsibility
Disregard for human dignity


Aan de vier buitenzijdes staan de volgende teksten:

Bovenaan
Let's acknowledge the reality: the future of the human race requires the cooperation of its members Our increasingly interconnected world obscures the underlying truth that ALL OUR GRIEVANCES ARE CONNECTED

Onderaan
These grievances are not all inclusive: however you have been wronged by the corporate forces of the world, OCCUPY WALL STREET strives to be your alley

They, the corporations, place profit over people, self interest over justice, and oppression over equality. They run over governments.

LET US NOT BE WEIGHED DOWN BY THE COMPLEXITY OF OUR SITUATION, BUT UNITED BY ITS SINGULARITY AS WE RE-ESTABLISH A SYSTEM THAT PROTECTS OUR RIGHTS

Links
DO YOU SEE YOUR GRIEVANCES there or do you see them missing? If so Occupy Wall st. wants, needs, and welcomes you!

Here are some ways to get involved. Find one that works for You.

Go to Zucotti park or your local occupation site - Witness a general assembly (at Zucotti park they're every day at 7PM) - Visit the info desk - Go to a working group meeting, visit NYC Ga.net to find out where & when - Ask anyone what they're

doing there - Make a sign and hold it up Bring food to share Pick up trash around the site and in your neighborhood Identify which part of this chart troubles you the most, find an organisation that works on this problem,

Contact them and see how you can help find good words to say how Occupy Wall Street is related to the big ideas that are important to you and your community talk about this with your family, friends and coworkers - Impart the

significance to children Refer to Occupy Wall Street as "We" rather than "They" Consider yourself a critical participant rather than a sceptic Read news about Occupy Wall Street. Share what you agree with on Facebook -


Go to a march about an issue that directly affects you, or one that doesn't in solidarity - seek out worker cooperatives or small bussinesses where you can shop to keep your money local

Move your savings (or some of them) from a bank to a credit union - Find a timebank in your area to swap your services for the services you need - Invite a friend along

Learn more at occupywallst.org or occupytogether.org - For info about this drawing e-mail flowchart@gMail.com - Engage your community in any way you believe forges a more just world!


Rechts
The declaration of the occupation of NYCAs agreed upon by the general assembly of NYC on september 21st 2011 drafted by the call to action work group.

LET THESE FACTS BE KNOWN
In het hart van de flow-chart staan de zes key grievances en daaromheen in een veel kleiner lettertype uiteenlopende (kleinere) constateringen. het gaat altijd om THEY

Too much $ in too few hands
Straight up corruption
Over consolidation of power
Consolidation of information without accountability
Ecological irresponsibility (onverantwoordelijkheid)
Disregard (minachting) for human dignity


Rondom het centrum (LET THESE FACTS BE KNOWN) staan verschillende uitspraken over 'they', die van alles gedaan of nagelaten hebben.
They have sold our privacy as commodity ('een artikel')

They have donated large sums of money to politicians and public institutions who are responsible for regulating them

They determine economic policy despite the catastrophic failures their polices have produced

They have influenced the courts (rechtbanken) to achieve the same rights as people with none of the culpability  (misdadigheid, schuldigheid) or responsibility

They have held students hostage (gegijzeld) with tens of thousands of dollars of debth on education, which itself is a human right

They control the media and use it to misinform and manipulate the pubic

They have passed laws allowing government to be controlled by banks (including the FED) and corporate interest, which wrests control from the people 

They continue to create weapons of mass destruction

They have purposedly covered up oil spills, accidents, faulty bookkeeping and inactive ingredients in pursuit of profit

They contine to block alternative forms of energy to keep us dependent on oil

They have profited off the cruel treatment of countless animals, and they have actually hidden these practices

They have poisoned the food supply through irresponsible practices and underminded the farming system through monopolization

They have squanderd (verspillen) our public treasure over half of federal discretionary spending, into the military and security state, while waging (voeren) immoral and illegal wars opposed by the people of the USA and the world.

They have wasted trillions of $ on these wars, much of it spent on contracts outsourced to private mercinary cops (huursoldaten), directly affiliated (verbonden) with members of government

They continue to block generic forms of medicine that could save peoples lives in order to protect investments that have already turned a substantial profit

They perpetuate (bestendigen) inequality and discrimination in the workplace based on age, the color of one's skin, sex, gender identity, and sexual orientation

They have consistently outsourced labor and used that outsourcing as leverage (hefboom, middel) to cut worker's healthcare and pay

They have accepted private contracts to enslave and murder prisoners, often without due (verplicht) process

They have perpetuated colonialism abroad, maintaining a military presence in dozens of countries, hijacking the economy of dozens more

They have continuously sought to strip employees of the right to negotiate for better pay and safer working conditions

They have taken bailouts from tax payers with impunity (straffeloosheid) and continue to give executives exorbitant bonusses

They have deliberately declined to recall faulty products that endanger lives

They have taken our houses through illegal foreclosure (beslag leggen op onroerend goed) process, despite not having the original mortgage (hypotheek)

They have spent millions of dollars on legal teams that look for ways to get them cut of contracts in regard to health insurrance

They have colluded (samenspannen) with governments and companies in torture (marteling) and murder in direct contradiction with the Geneva convention

SLOT
This is a living document! Updates at: nycga.net/resources/declaration

LOSSE FLARDEN - UITROEPEN
Rondom de grote en kleinere grievances staan her en der losse opmerkingen. Die door lijntjes verbonden zijn met die grote en kleinere 'wolkjes'

Housing is not a legal right yet
Colonialism is a history of oppression of people of color

In America those in prison are overwhelmingly, disproportionally
(wanverhouding)  people of color America is built on exploitation (uitbuiting)

It's crazy we'd even call O.W.S. an occupation, when Wall str. is itself an occupied indigenous(inheems)  land

Mental health is health

If we didn't spend so much $ on war

Claiming that we need industrial agriculture (landbouw) to feed everyone

Contributing to global warmth So we can't protest, object, sue of share them Facilitate one anthem reinforcing (versterken) stereotypes

and project friendly brand (merken) images so we'll keep trusting them

De TWEEDE RING - nog meer losse opmerkingen

Profiting off of suffering
Shock doctrine
Income disparity
(ongelijkheid) (This is inherently a problem)
Too much deregulation (And some is legal, but questionably
(twijfelachtig, verdacht) ethical, too say the least) (Using crisis to put through economic deregulation)
Greed
(hebzucht)
Racism (In America those in prison are overwhelmingly, disproportionally people of color) (Colonialism is a history of oppression of people of color)
Negligence (verwaarlozing) toward the poor and the working class
Disregard (veronactzaming) for health and safety (mental health is health)
False scarcity (tekort,schaarste) (popularizing a myth that there's not enough when the issue is really about fair distribution) (claiming that we need industrial agriculture to feed everyone)
Suppression of dissent (verschil van mening) (environmental concern is widely portrayed as sentimental , frivolous or unrealistic)
Keeping the majority complacent (zelfvoldaan) (so we can't protest, object, sue or shame them)
Lack of transparency
Vested (onvoorwaardelijk) interest in maintaining status quo (an unsustainable state)
Protecting rights of institutions over people (such as companies) (such as banks)
 Unjust enrichment

Losse kreten aan en in de buitenrand
enables the top 1% of Americans own more than half of the assets

this is inherently a problem using crisis to push through economic derugalation and some is legal, but questionably ethical too say the least because: some wealth accumulation is legal and legit, but some definitely not

can we all agree these are both fundamentally wrong

possessive investment in whiteness

also called: human rights basic decency
(fatsoen)

humans are not a seperate thing from nature, so at their core (hart, kern) these are the same statement

ecological damage is hugely dangerous to our health popularizing a myth that there's not enough when the issue is really about distribution

environmental concern is widely portrayed as sentimentaly frivolous or unrealistic

irresponsible (onverantwoordelijk) use of info = irresponsible use of resources

information is, of course, a great thing, but needs to be widely accesible and overseen to ensure (verzekeren)  it's used in the public interest

an unsustainable (duurzame) state in which they have wealth and power

information = knowledge and we all know knowledge = power

Manipuleren van de werkelijkheid
Iedere tekstschrijver weet dat het er toe doet op welke plek in een artikel je een bepaald woord of zin zet. Zo is het niet toevallig dat een bibliothecaris de regels Information = knowledge and we all know knowledge = power als laatste op deze plek neerzet. Dat had ook iets anders kunnen zijn, maar deze constatering (dat informatie tot kennis kan leiden en kennis macht geeft) is een mooie. Temeer daar uit alle verslagen over de OWS-en melding werd gemaakt van de oprichting van bibliotheken.

De bezetters realiseren zich dat het belangrijk is je te informeren over zaken die zich in de wereld afspelen. Ze onderschrijven zonder enige twijfel de titel en inhoud van een (minder bekend) liedje van Rodney Crowell: Ignorance is the enemy. Onwetendheid is de vijand. Onze vijand. En moet bestreden worden. Door (bijvoorbeeld) te (gaan) lezen. Je te oriënteren op onze complexe samenleving en op basis daarvan een (meer) gefundeerd standpunt te kunnen innemen. Uiteraard zitten hier mitsen en maren aan.

Raoul Heertje
Een belangrijk mits is o.a. de recente opmerking van stand-up comedian Raoul Heertje dat elk mens geneigd is om uit de kolossale hoop informatie op zoek te gaan naar die feiten (die brokjes informatie) die passen bij de 'eigen' visie, kijk op de wereld. Of, om in zijn woorden te blijven, het er niet toe doet of je een of vier kranten per dag leest. Iemand die vier kranten leest loopt tegen meer feit aan die zijn gelijk onderstrepen als iemand die dat niet doet. Maar blijft desondanks vasthouden aan zijn of haar wereldbeeld, alleen heb je met 4 kranten per dag meer munitie om je gelijk te kunnen staven. Lees Markl Rutte is lesbisch

Meer lezen?
Maar genoeg hierover. Evident is en blijft dat het er wel degelijk toe doet om je breed te informeren. En - helaas - over de onderwerpen die door 'de bezetters' worden aangesneden (en verbeeldt door Rachel Schragis) is ontzettend veel geschreven. En er zal nog veel meer op ons af komen. Klik hier voor een literatuuropgave (die niet volledig is en relatief veel titels bevat over hersenonderzoek).

Twee titels
Tony Judt. Het land is moe
Op zijn sterfbed waarschuwde hij 'ons allen' om als maatschappij niet terug te vallen naar 19e-eeuwse toestanden met een grote arme onderlaag en een kleine, superrijke bovenlaag.
Dominique Moïsi. De geopolitiek van emotie : hoe culturen van angst, vernedering en hoop de wereld veranderen
Een Frans intellectueel en sociaal-geograaf die in 2009 de wereld in drie groepen opsplitste. Samenlevingen die geregeerd worden door vernedering (de Arabische wereld), hoop (o.a. China, Brazilië) en angst (het Westen). Bijna drie jaar later zit er beweging in. In sommige Arabische landen flakkert de hoop op. En in de angstige Verenigde Staten veren de Occupiers langs vernedering door naar hoop.

Moraal: een (Openbare) Bibliotheek
Alhoewel de libraries van de Occupiers ongetwijfeld aan elkaar hangen van knulligheid en goedbedoelde bedoelingen is het feit dat juist zij een bibliotheek op hun bezette pleinen hadden een teken aan de wand. Onze wereld is complex. Het volstaat niet om  louter af te gaan op one liners, korte quotes in talkshows, tweets, Metro of Spits en andere ongein. Leuk, voor even. Maar for the real thing moet je langere teksten (gaan) lezen. Daarbij is een bibliotheek nog steeds van belang zijn. Niet alle informatie is (gelukkig) legaal of illegaal digitaal verkrijgbaar. En boekhandels zijn meer en meer verworden tot plekken waar 'de waan van de dag' in de kasten staat. Of besteld kan worden. Maar veel teksten - die nu nog relevant zijn - staan nog steeds in (goede) Openbare Bibliotheken. Of kunnen via hen aangevraagd worden bij andere bibliotheken.

Eén ding kunnen ze helaas niet meeleveren: de tijd om ze te lezen.
Dat kost tijd en moeite. Lappen tekst. Die inzicht kunnen bieden in onze complexe samenleving en tijd. Zoals het kunstwerk van Rachel Schragis.

woensdag 9 november 2011

Coen Simon. Pleidooi voor oppervlakkigheid


Coen Simon (1972) is een jonge filosoof die dit jaar is doorgebroken naar een in filosofie geïnteresseerd publiek. Medio 2011 stond hij met drie titels in de filosofie boeken toptien van het Filosofie Magazine. Tijdens zijn lezing op zondag 20 november 2011 staat zijn laatst verschenen boek (En toen wisten we alles : een pleidooi voor oppervlakkigheid) centraal. Een boek dat wonderwel aansluit op de vraag Who's in control?


Zondag 20 november 2011
Op deze zondagmiddag verzorgt hij in Oss in de Groene Engel de derde lezing in de reeks Who's in control? De ondertitel van zijn verhaal is Pleidooi voor oppervlakkigheid



Niet te druk maken
In zijn laatste boek formuleert hij als 'antwoord' dat we ons als (modern) mens niet al te druk moeten maken. Dat we de illusie dat we altijd en overal controle op alles kunnen hebben en houden moeten laten varen. Hij bepleit een levenshouding die gekenmerkt wordt door oppervlakkigheid. Het heeft weinig zin om met de illusie door het leven te gaan dat je altijd en overal alles over moet weten (voordat je een beslissing kunt nemen); dat je altijd en overal controle wilt hebben of houden. Forget it. Zegt hij. Laat het gaan. In de meeste gevallen verloopt je leven wel zo prettig als je ietwat oppervlakkig door het leven heenrolt. De ondertitel van zijn lezing is derhalve: Pleidooi voor oppervlakkigheid



Stumble on

Deze levenshouding past perfect bij de inhoud van een liedje van de Engelse gitarist/singer-songwriter Richard Thompson. Op zijn in 2010 verschenen (dubbel)cd Dream attic staat het liedje Stumble on. Een liefdesliedje met een boodschap. Een levensmoraal die aansluit bij het gedachtengoed van Coen Simon en een (mogelijk) antwoord zou kunnen zijn op de vraag Who's in control? Stumble on heeft meerdere betekenissen. Denk aan: aanklooien, voortstrompelen, voortstommelen.


Enkele regels uit Stumble on:
No easy way to say, it's over now

And I don't want to end it anyhow

We knew this time would come before too long

Love, how will I learn to stumble on?


We stole a few short moments out of time

Just long enough for a little light to shine

Now the door swings closed, the dark has come

Love, how will I learn to stumble on?


Stumble on, stumble on, stumble on (en dan - natuurlijk - een gitaarsolo)


Literatuuropgave





Meer informatie

Klik hier voor de website van Coen Simon

Klik hier voor een aflevering van Boeken (Wim Brands in gesprek met Coen Simon op een zondag in maart 2011) Aanrader!

Klik hier voor een interview met Coen Simon in Trouw (mei 2011)

Klik hier voor een ander artikel over kennis en onwetendheid

Gesprek met Rob Zwetsloot over de oppervlakkigheid


Informatie over de lezing

De lezing wordt gehouden in de Groene Engel, Kruisstraat 15 5341 HA te Oss

Zondag 20 november 2011 van 14.00-16.00 uur

Kaarten kosten €7,-- per stuk. Bibliotheekleden betalen €5,--


Klik hier om online kaartjes te kopen.


Coen Simon's Oppervlakkigheid

Het pleidooi voor oppervlakkigheid van Coen Simon staat ogenschijnlijk haaks op gedachten van Frank Achterhuis, Louise Fresco of Nicholas Carr. Haaks is het verkeerde woord; Coen Simon belicht een andere zijde van 'de medaille'. Klik hier voor een ander (langer) artikel over het échte leven.


Citaten
Uit het eerste hoofdstuk (En toen moesten we ineens alles zelf doen) een citaat dat de teneur van het boek aardig weergeeft:




"De oplossing voor deze apathie wordt vaak gezocht in verdieping, meer kennis. Maar deze hedendaagse Bildung zal niets opleveren, vooral doordat verdieping alleen weggelegd blijft voor een kleine intellectuele minderheid. Een minderheid die in de toekomst zelfs alleen maar kleiner wordt door de snelheid van de wetenschappelijke ontwikkelingen en de exponentiële groei van de toepassingen ervan. Wetenschap, ooit geboren uit nood en nieuwsgierigheid, heeft zich door de geschiedenis heen ontwikkeld tot een autonome discipline, die ons niet alleen als middel ten dienste staat, maar ook een doel op zichzelf is geworden. () En ook de kleine minderheid die het wel allemaal kan volgen, zal nooit over voldoende wetenschappelijke kennis beschikken om er zich in het leven door te laten leiden". ()


"Het leven van een mens bestaat voor een groter deel uit niet-weten dan uit weten. Het deel dat binnen zijn horizon valt, zal altijd kleiner zijn dat wat er buiten valt". (pagina 17-18)

Een boek lezen
"Niet dat het niet leuk zou mogen zijn, een boek lezen, maar het is wel heel jammer dat we de roman of het verhaal nauwelijks nog serieus nemen als een bron van wijsheid voor het leven" (pagina 26)


Waarheid

"Waarheid is in de eerste plaats een ervaring" (pagina 34)


Kunst

"Gelukkig beschikt de mens over cultuur, die schat van oppervlakkigheden die hem in staat stelt voor al het ongrijpbare van het leven iets tastbaars in de plaats te stellen" (pagina 53)


Townes van Zandt (1944-1997)

De redactie van het katern Letter & geest van dagblad Trouw heeft in de zomer van 2011 acht auteurs gevraagd één ding uit hun persoonlijk bezit aan te wijzen dat hun leven weerspiegelt. De bijdrage van Coen Simon werd op zaterdag 6 augustus gepubliceerd. Hij heeft een 'typisch' Coen Simon-'verhaal' geschreven. Een verhaal waarin zijn gitaar centraal staat. Het geluid dat hij uit de gitaar haalt, doet me denken aan de pentekeningen van Rembrandt. En een ander citaat: Het is een voorwerp dat me toegang verschaft tot een andere wereld, meer dan mijn zwembril, mijn racefiets en mijn hardloopschoenen.


Dit artikel zal ongetwijfeld nog eens in een nieuwe bundel worden opgenomen. Al dan niet bewerkt en/of aangevuld. Coen Simon haalt vaak (al dan niet geromantiseerde) elementen uit zijn leven aan om een 'punt' te maken. Daardoor leer je hem kennen. Uit zijn drie tot nu toe verschenen boeken heeft de lezer (ook) al op kunnen maken dat muziek veel voor hem betekent. Hij strooit met namen en verwijst naar titels van liedjes enzovoorts. In Zo begint iedere ziener komt zelfs het hoofdstuk Everything's a dollar in this box (alles in deze voor een eurotje!) voor (uit Tom Waits' Soldier's things op de cd Swordfishtrombones uit 1983).



In zijn verhaal over zijn gitaar noemt hij op zeker moment zijn ontzag voor het werk van Townes van Zandt. En in dezelfde zin Bob Dylan en the Carter family.


Dat zie je niet al te vaak. Dat een jongeman van in de dertig zo openlijk eer betoont aan de grootsten. En in hetzelfde stuk een link legt (terecht!) naar de klassieke muziek: (J.S.) Bach en Glenn Gould.


Al speelde ik met veel plezier in allerlei bandjes ook de elektrische gitaar, en leerde ik na mijn studie de accordeon bespelen, het meest treft me nog altijd het geluid van fingerpicking, van de jonge Dylan, van de Carter family, en vooral van Townes van Zandt - deze nummers zijn de Bach partita's van de country en Van Zandt is de Glenn Gould onder de uitvoerders. Het geluid dat hij uit de gitaar haalt, doet me denken aan de pentekeningen van Rembrandt waarbij een minimum aan vloeiende lijnen en welgemikte krassen zorgen voor het ontstaan van een schitterende voorstelling, zonder dat je de materialiteit van het papier en de inkt uit het oog verliest. Een kunst die zich bevindt op de grens van het medium en de voorstelling. De magische overgang van het materiële middel naar de geestelijke voorstelling.



In relatie tot de oppervlakkigheid die Coen Simon zegt na te streven (na te leven) past op deze plek een citaat. Uit een van de mooiste liedjes van Townes van Zandt. Een liedje dat oorspronkelijk verscheen op de cd Delta momma blues (1971). Daar is het een 'aardig' liedje maar op de in 1977 verschenen liveplaat Live at the Old Quarter, Houston Texas staat de mooiste versie van The tower song.


De kernregels zijn:
You built your tower strong and tall

Can't you see, it's got to fall some someday


De live versie uit 1973 is de mooiste. Niet alleen door het liedje zelf, met die prachtige poëtsche tekst en de reikwijdte van het inzicht van Townes in het menselijk reilen en zeilen, maar vooral door de aankondiging. Hij vertelt daarin - zoals bij hem vaak gebeurde - een flauwe mop over twee dronkaards die elkaar buiten de bar treffen. Nadat die mop is verteld gaat hij verder en mompelt iets in de trant van (spiekend op zijn setlist) Wat moet ik nu spelen? Oh ja, a nice little song.


Als er ooit een understatement is uitgesproken door een artiest dan is het hier. Op dat moment. Het is een hoogtepunt in het oeuvre van Townes van Zandt en is een perfecte illustratie van hetgeen Coen Simon met zijn 'oppervlakkig' leven wil zeggen en uitdrukken. "Maak je niet te druk". Realiseer je jezelf dat je (soms) goed bezig bent, maar klop het niet té veel op. Maak het niet groter dan het is. A nice little song.


Klik hier voor een ander artikel over Townes van Zandt. En een liedje (met dezelfde laconieke houding -> Black crow blues uit 1966 (!)

dinsdag 8 november 2011

10 geboden

Mozes en de 10 geboden
Mozes bracht zijn volk de tien geboden. Na te lezen in het boek Exodus, het tweede boek uit de Hebreeuwse Bijbel. Het verhaalt over de uittocht van het Israëlitische volk uit Egypte naar het Beloofde land.

Op vrijdagavond 28 oktober 2011 werden in NRC Handelsblad tien andere geboden naar voren gehaald. Zonder enige twijfel zullen die de komende weken op verschillende andere plekken ook worden aangestipt. En zal de auteur toevallig 'langskomen'.


Een moderne Mozes
Mozes van 2011 is dit keer geen profeet. René Kahn is een Nederlands psychiater die veel onderzoek heeft gedaan naar psychiatrische (hersen)aandoeningen. Hij heeft twee boeken voor een algemeen publiek geschreven. Onze hersenen : over de smalle grens tussen normaal en abnormaal uit 2006 en dit jaar De appel en de boom : waarom ben je wie je bent? Is dat aanleg of opvoeding?

Op verzoek van zijn dochter heeft hij opgeschreven wat goed en slecht is voor een menselijk brein. Hij formuleert dit in een aloude vorm: tien geboden.


Who's in control?
Naarmate de wetenschap meer inzicht krijgt in de manier waarop onze hersenen functioneren neemt ook als het ware de vraag toe of het mogelijk is die hersenen te 'bewerken', verbeteren, aan te passen. Met veel slagen om de arm noemt René kahn een tiental punten waaraan 'gewerkt' kan worden. Hij belooft in Tien geboden voor het brein (Balans, 64 pagina's) echter niet dat het navolgen van zijn geboden linea recta leidt tot een 'beter' brein. Maar hij maakt wel aannemelijk dat het niet verkeerd is om te proberen deze geboden na te leven. Hij heeft ook humor want aan het laatste gebod (Kies uw ouders met zorg) valt (helaas) niets te veranderen. Je hebt als kind niets te kiezen, noch heeft het zin om je ouders te 'verbeteren' om je eigen brein 'vooruit' te helpen.


De tien geboden
1. Studeer
2. Slaap
3. Maak muziek
4. Stress niet
5. Maak vrienden
6. Geniet aanzien
7. Drink niet
8. Zweet
9. Speel

10. Kies uw ouders met zorg





Relatie met een Openbare Bibliotheek (en andere culturele instellingen)
Evident gaat die op voor gebod 1 (Studeer) en 3 (Maak muziek). Iedereen die studeert heeft vroeger of later behoefte aan een boek. En een bibliotheek kan u van dienst zijn als u een instrument bespeelt.

Maar een Openbare Bibliotheek kan u ook van dienst zijn als het gaat om gebod 4 (Stress niet), 5 (Maak vrienden), 6 (Geniet aanzien) en 9 (Speel).

Stress niet: 'met een boekje in een hoekje' is een manier om te ontspannen, ontstressen

Maak vrienden: door romans te lezen leert u veel nieuwe vrienden kennen en bent u in wezen ook aan het 'spelen'. Spelen in de zin dat u er al lezend probeert achter te komen hoe het plot in elkaar zit, hoe relaties in elkaar steken en wat de auteur eigenlijk met zijn verhaal wil zeggen.

Geniet aanzien: dat kan natuurlijk van alles zijn, maar een belezen man of vrouw heeft ondanks alles (nog) steeds enig aanzien. Alhoewel de populistisch wind van vandaag de dag sceptisch staat tegenover de 'adel van de geest'

Het parkeerprobleem en de bibliotheek
Regelmatig krijgen we de opmerking dat er zo weinig parkeerplaatsen zijn bij de bibliotheek. Ook dat probleem 'lost' René Kahn op. Met gebod 8 (Zweet) wil hij zeggen dat u vaker de fiets moet pakken. De auto laten staan en een stukje gaan wandelen.

Andere titels# - De tien geboden en de zeven hoofdzonden : nieuwe verhalen over een eeuwenoud thema (samenstelling Bas Heijne, 2007)
# - De tien geboden : nieuwe verhalen (samenstelling Bas Heijne, 1993)
# - The ten commandments (regisseur Cecil B. DeMille) (dvd) (1956)
Eugen Drewermann. De tien geboden : tussen opdracht en wijsheid - gesprekken met Richard Schneider (2007)
Lisette THooft. Tien geboden voor innerlijke rust : onthaasten en ontspannen in een samenleving met te weinig tijd (2003)
Lois Rock. Tien geboden voor kinderen (1999)
Fernando Savater. De tien geboden : handleiding voor de 21ste eeuw (2006)
Arjan Visser. De tien geboden (2011)

vrijdag 4 november 2011

Filmpjes over hersenonderzoek

Het thema Who's in control? bestrijkt globaal drie thema's. Wie heeft het (1) in onze samenleving voor het zeggen, wie (2) bepaalt in welke richting de wetenschap zich mag (kan, moet) ontwikkelen en (3) wat betekenen resultaten uit hersenonderzoek voor ons als mens.

Op internet zijn veel 'filmpjes' te vinden waar enthousiaste hersenonderzoekers de leek bijpraten over hun inzichten. In dit artikel worden enkele filmpjes verzameld.
De meeste filmpjes zijn relatief kort en zijn afkomstig van TED, dé plek waar slimme en enthousiaste wetenschappers aan het woord worden gelaten.

Vertaling: bij de meeste TED-filmpjes is het mogelijk een vertaling mee te laten lopen.

Tom Wujec over 3 manieren waarop het brein betekenis creëert (2009) (6:29)
Informatie ontwerper Tom Wujec praat over drie delen van het brein die ons woorden, beelden, gevoelens en verbindingen helpen begrijpen. In deze korte talk van TEDU vraag hij: Wat is de beste manier om ons brein te gebruiken zodat we beter in staat zijn grote ideeën te begrijpen?





Michael Merzenich over het 'herbedraden' van de hersenen(2009) (23:11)
Neurowetenschapper Michael Merzenich kijkt naar een van de geheimen van de ongelooflijke vermogens van de hersenen: het vermogen om zichzelf actief te 'herbedraden'. Hij onderzoekt manieren om de plasticiteit van de hersenen te gebruiken om onze vaardigheden te verbeteren en verloren functies te herstellen.






Christopher deCharms doet een realtime hersenscan (2008) (4:00)
Neurowetenschapper en uitvinder Christopher deCharms laat een nieuwe manier zien om fMRI te gebruiken om hersenactiviteit in beeld te brengen -- gedachten, emoties, pijn -- op het moment dat het gebeurt. Met andere woorden: je kunt daadwerkelijk zien wat je voelt.






Rebecca Saxe: Hoe de hersenen morele beslissingen nemen (2009) (16;55)
Aanvoelen van de motieven, gedachten, gevoelens van geliefden en vreemden is een natuurlijk talent voor mensen. Maar hoe doen we dat? Hier deelt Rebecca Saxe fascinerend onderzoek dat duidelijk maakt hoe de hersenen over gedachten van anderen denkt -- en oordeelt over hun acties.






Jim Fallon: Verkenning van het brein van een moordenaar (2009) (6:29)
Psychopathische moordenaars vormen de basis voor enkele van de meest bekeken tv-programma's. Maar wat gaat er echt in hen om? Neurologisch wetenschapper Jim Fallon praat over hersenscans en genetische analyse, die de beschadigde bedrading die ontstaat van nature uit (én via opvoeding), misschien kan ontcijferen. In een plot-twist te-gek-voor-fictie deelt hij een fascinerend familieverhaal dat zijn werk ijzingwekkend persoonlijk maakt.







Tom Chatfield: 7 manieren waarop games het brein belonen (2010) (16:29)
We betrekken het spelen van games in steeds meer aspecten van ons leven, spenderen ontelbare uren -- en echt geld -- aan het verkennen van virtuele werelden, op zoek naar denkbeeldige schatten. Waarom? Tom Chatfield laat zien dat games perfect zijn afgestemd om beloningen uit te delen die het brein betrokken houden en ons hongerig maken naar meer.







Beau Lotto: Optische illusies laten zien hoe wij kijken (2009) (16:31)
Beau Lotto's kleurenspelletjes brengen je niet alleen in de war, ze werpen ook licht op iets wat je normaal gesproken niet kunt zien: hoe onze hersenen werken. Deze leuke en direkte blik op je eigen veelzijdige gezichtsvermogen laat zien hoe evolutie onze perceptie van de werkelijkheid kleurt.







Eli Pariser: Opgelet met online filtering! (2011) (9:05)
Webbedrijven streven naar het aanpassen van hun diensten (inclusief nieuws en zoekresultaten) aan onze persoonlijke smaak. Er hangt een gevaarlijk en onbedoeld gevolg aan vast: we komen vast te zitten in een "filterbubble" en komen niet in contact met informatie die ons wereldbeeld ter discussie stelt en verbreedt. Eli Pariser beargumenteert krachtig dat dit uiteindelijk slechte gevolgen voor onszelf en de democratie zal hebben.

Klik hier voor een ander artikel op deze website over dit wonderschone filmpje (met een omineuze boodschap).








A bandwidth for humans (2009) (4:44)
Een Youtube-filmpje waarin wordt uitgelegd dat onze zintuigen per seconde 11 miljoen bits binnenkrijgen en het gros 'weggooien'. Het gaat over informatie én (nieuw begrip) exformatie.

Klik hier voor een ander artikel op deze website over de Deense wetenschapsjournalist Tor Norretranders die hierover (al) in 1991 een boek schreef over dit fenomeen.



Brein in beeld (2011) (2:00)
Het menselijk brein fascineert van jong tot oud, van leek tot wetenschapper. Maastricht University is een van de aanjagers van het Nederlandse hersenonderzoek, met een sterke focus op het menselijk brein en het direct bekijken en visualiseren van hersenprocessen. Ons team, bestaande uit vier promovendi, 4 studenten en een hoogleraar, wil deze groeiende kennis beschikbaar maken voor een breed publiek.

Een belangrijk Nederlands initiatief. U kunt zich abonneren op hun nieuwste filmpjes.


Barry Schwartz over de paradox van keuzes (2006) (19:40)
Psycholoog Barry Schwartz richt zich op een van de grondbeginselen van de westerse samenleving: keuzevrijheid. Hij is van mening dat meer keuze niet bevrijdt maar verlamt, dat de mens er eerder ontevredener dan gelukkiger van wordt.



Alison Gopnik: What do babies think? (2011) (18:30)
Babies and young children are like the R&D division of the human species,">